Art. 41 – art. 80

Art. 41.

1. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia przysługuje, z zastrzeżeniem
ust. 2, w przypadku:

1) wyrejestrowania pojazdu mechanicznego lub udokumentowania trwałej i
zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego w okolicznościach nie
powodujących zmiany posiadacza, z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 pkt 5
ustawy – Prawo o ruchu drogowym;

2) odstąpienia od umowy w przypadku określonym w art. 29 ust. 3;

3) rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez nabywcę
pojazdu w przypadku określonym w art. 31 ust. 1 – zwrot składki przysługuje
zbywcy pojazdu;

4) rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez właściciela
pojazdu w przypadku określonym w art. 31 ust. 4 – zwrot składki przysługuje
posiadaczowi, który zawarł umowę ubezpieczenia.

2. Zwrot składki, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli szkoda, za którą
zakład ubezpieczeń wypłacił lub jest zobowiązany wypłacić odszkodowanie z
tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, nastąpiła w
okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy w przypadkach określonych w art.
33 pkt 2-5.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w stosunku do zbywcy pojazdu mechanicznego,
jeżeli szkoda została wyrządzona po dniu zbycia tego pojazdu.

4. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia w przypadkach określonych
w art. 31 ust. 1 i 4, następuje po przedstawieniu kopii lub odpisu dokumentu
ubezpieczenia zbywcy pojazdu mechanicznego lub ubezpieczonego, o którym
mowa w art. 31 ust. 4.

Art. 42.

1. Zwrot składki, o którym mowa w art. 41 ust. 1, przysługuje za każdy pełny miesiąc
nie wykorzystanego okresu ubezpieczenia.

2. W przypadku umowy ubezpieczenia zawartej na okres 12 miesięcy, wysokość
miesięcznej składki podlegającej zwrotowi stanowi 1/12 składki należnej za
dwunastomiesięczny okres ubezpieczenia.

Art. 43.

Zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem
mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:

1) wyrządził szkodę umyślnie lub w stanie po użyciu alkoholu albo pod wpływem
środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych
w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii,

2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa,

3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym,
z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego
lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu
przez nią przestępstwa,

4) zbiegł z miejsca zdarzenia.

Art. 43a. (uchylony).

Rozdział 3

Ubezpieczenie OC rolników

Art. 44.

Rolnik jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników z tytułu
posiadania gospodarstwa rolnego.

Art. 45.

Umowę ubezpieczenia OC rolników zawiera się na okres 12 miesięcy.

Art. 46.

1. Jeżeli rolnik nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy,
na który umowa ubezpieczenia OC rolników została zawarta, nie powiadomi na
piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta
następna umowa na kolejne 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Zawarcie następnej umowy nie następuje pomimo braku powiadomienia, o którym
mowa w ust. 1, jeżeli:

1) nie została opłacona określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy
lub w przypadku cofnięcia zakładowi ubezpieczeń zezwolenia na wykonywanie
działalności ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowego
ubezpieczenia OC rolników albo

2) w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, ogłoszenia lub zarządzenia
likwidacji zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogłoszenie
upadłości lub umorzenia postępowania upadłościowego w przypadku,
o którym mowa w art. 98 ust. 2.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
kończy się z upływem 12 miesięcy, z uwzględnieniem art. 49.

Art. 47.

1. Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników powstaje w dniu objęcia
w posiadanie gospodarstwa rolnego.

2. Jeżeli po zawarciu przez rolnika umowy ubezpieczenia OC rolników posiadanie
gospodarstwa rolnego przeszło na inną osobę, prawa i obowiązki rolnika wynikające
z umowy ubezpieczenia OC rolników przechodzą na tę osobę. Umowa
ubezpieczenia rozwiązuje się z upływem 12 miesięcy, na które została zawarta,
chyba że osoba obejmująca gospodarstwo rolne w posiadanie wypowie ją przed
upływem 30 dni od dnia objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie. W przypadku
wypowiedzenia umowy rozwiązuje się ona z upływem 30 dni następujących
po dniu objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie. Przepisy art. 46 stosuje
się odpowiednio.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku oddania przez rolnika w posiadanie
części gospodarstwa rolnego stanowiącej odrębne gospodarstwo rolne. W takim
przypadku do osoby obejmującej w posiadanie tę część gospodarstwa rolnego
stosuje się przepis ust. 1.

4. W razie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC rolników w przypadku, o którym
mowa w ust. 2, rolnik wypowiadający umowę jest obowiązany do zawarcia
nowej umowy ubezpieczenia OC rolników najpóźniej w ostatnim dniu przed
rozwiązaniem się umowy wypowiedzianej.

Art. 48.

1. Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia zakładu ubezpieczeń o zmianie w posiadaniu
gospodarstwa rolnego spoczywa na rolniku dotychczas posiadającym
gospodarstwo rolne. W przypadku, gdy zmiana w posiadaniu gospodarstwa rolnego
nastąpiła wskutek śmierci tego rolnika, obowiązek zawiadomienia zakładu
ubezpieczeń spoczywa na osobie obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie.

2. Rolnik dotychczas posiadający gospodarstwo rolne i jego następca obejmujący
gospodarstwo rolne w posiadanie, ponoszą odpowiedzialność solidarną wobec
zakładu ubezpieczeń za zapłatę składki ubezpieczeniowej, należnej zakładowi
ubezpieczeń, za czas do końca miesiąca, w którym zawiadomiono zakład ubezpieczeń
o zmianie w stanie posiadania gospodarstwa rolnego.

Art. 49.

Umowa ubezpieczenia OC rolników ulega rozwiązaniu:

1) z upływem 12 miesięcy, na które została zawarta;

2) z chwilą, kiedy użytki i grunty określone w art. 2 pkt 4, tracą charakter gospodarstwa
rolnego;

3) z dniem zmiany stanu prawnego lub faktycznego powodującego niepodleganie
opodatkowaniu podatkiem rolnym albo podatkiem dochodowym od
osób fizycznych z tytułu prowadzenia produkcji rolnej stanowiącej dział
specjalny;

4) w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2;

5) z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, z
uwzględnieniem art. 474 i art. 476 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze.

Art. 50.

1. Z ubezpieczenia OC rolników przysługuje odszkodowanie, jeżeli rolnik, osoba
pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca
w gospodarstwie rolnym rolnika są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną
w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego szkodę,
której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też
utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem
pojazdów wolnobieżnych w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym,
będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych
w związku z posiadaniem tego gospodarstwa rolnego.

Art. 51.

Ubezpieczeniem OC rolników jest objęta odpowiedzialność cywilna rolnika oraz
każdej osoby, która pracując w gospodarstwie rolnym w okresie trwania ochrony
ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z posiadaniem przez rolnika tego
gospodarstwa rolnego.

Art. 52.

Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej osoby
odpowiedzialnej, najwyżej jednak do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej. Suma
gwarancyjna nie może być niższa niż równowartość w złotych:

1) w przypadku szkód na osobie – 5 000 000 euro w odniesieniu do jednego
zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę
poszkodowanych,

2) w przypadku szkód w mieniu – 1 000 000 euro w odniesieniu do jednego
zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę
poszkodowanych
– ustalana przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy
Bank Polski obowiązującego w dniu wyrządzenia szkody.

Art. 53.

Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody:

1) w mieniu, wyrządzone rolnikowi przez osoby pracujące w jego gospodarstwie
rolnym lub pozostające z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym
albo osobom pozostającym z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie
domowym lub pracującym w jego gospodarstwie rolnym;

2) spowodowane przeniesieniem chorób zakaźnych niepochodzących od zwierząt;

3) w mieniu, spowodowane wadą towarów dostarczonych przez osobę objętą
ubezpieczeniem albo wykonywaniem usług; jeżeli wskutek tych wad nastąpiła szkoda na osobie,
zakład ubezpieczeń nie ponosi odpowiedzialności
tylko wtedy, gdy osoba objęta ubezpieczeniem wiedziała o tych wadach;

4) powstałe wskutek uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub zaginięcia rzeczy
wypożyczonych lub przyjętych przez osobę objętą ubezpieczeniem OC rolników
do użytkowania, przechowania lub naprawy;

5) polegające na utracie gotówki, biżuterii, dzieł sztuki, papierów wartościowych,
wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych
i innych;

6) polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska;

7) wynikłe z kar pieniężnych, grzywien sądowych i administracyjnych, a także
kar lub grzywien związanych z należnościami wobec budżetu państwa.

Art. 54.

1. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy
i zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej pierwszej raty, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3.

2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zakład ubezpieczeń wskazał późniejszy termin
płatności składki lub jej pierwszej raty, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy.

3. Termin rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń inny niż wskazany
w ust. 1 i 2, można określić w umowie wtedy, gdy umowę zawiera się:

1) przed objęciem w posiadanie gospodarstwa rolnego,

2) na okres kolejnych 12 miesięcy przed rozpoczęciem tego okresu.

Art. 55.

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń wynikająca z umowy ubezpieczenia OC
rolników ustaje z chwilą rozwiązania umowy w przypadkach określonych w art. 49.

Art. 56.

1. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia przysługuje, z zastrzeżeniem
ust. 2, w przypadku:

1) zmiany stanu prawnego lub faktycznego powodującego niepodleganie opodatkowaniu
podatkiem rolnym albo podatkiem dochodowym od osób fizycznych
z tytułu prowadzenia produkcji rolnej stanowiącej dział specjalny;

2) utraty przez użytki i grunty określone w art. 2 pkt 4, charakteru gospodarstwa
rolnego;

3) rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez osobę
obejmującą gospodarstwo rolne w posiadanie w przypadku określonym w

art. 47 ust. 2 – zwrot składki przysługuje zbywcy gospodarstwa rolnego.

2. Zwrot składki, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli szkoda, za którą
zakład ubezpieczeń wypłacił lub jest obowiązany wypłacić odszkodowanie nastąpiła
w okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy w przypadkach określonych
w art. 49 pkt 2-4.

3. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia w przypadku określonym
w art. 47 ust. 2, następuje po przedstawieniu kopii lub odpisu dokumentu ubezpieczenia
dotychczasowego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Art. 57.

1. Zwrot składki, o którym mowa w art. 56 ust. 1, przysługuje za każdy pełny miesiąc
nie wykorzystanego okresu ubezpieczenia.

2. Wysokość miesięcznej składki podlegającej zwrotowi stanowi 1/12 składki należnej
za dwunastomiesięczny okres ubezpieczenia.

Art. 58.

Zakładowi ubezpieczeń przysługuje uprawnienie do dochodzenia od sprawcy szkody
zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC rolników odszkodowania, jeżeli wyrządził
on szkodę umyślnie lub w stanie po użyciu alkoholu albo pod wpływem
środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu
przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii.

Rozdział 4

Ubezpieczenie budynków rolniczych

Art. 59.

Rolnik jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia budynku wchodzącego w
skład gospodarstwa rolnego, zwanego dalej „budynkiem rolniczym”, od ognia i innych
zdarzeń losowych.

Art. 60.

Obowiązek ubezpieczenia budynku rolniczego powstaje z dniem pokrycia budynku
dachem.

Art. 61.

Umowę ubezpieczenia budynków rolniczych zawiera się na okres 12 miesięcy.

Art. 62.

1. Jeżeli rolnik posiadający budynki rolnicze nie później niż na jeden dzień przed
upływem okresu 12 miesięcy, na jaki została zawarta umowa ubezpieczenia budynków
rolniczych, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu,
uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy,
z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Zawarcie następnej umowy nie następuje, pomimo braku powiadomienia, o którym
mowa w ust. 1, jeżeli:

1) nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający
okres 12 miesięcy lub w przypadku cofnięcia zakładowi ubezpieczeń zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowego
ubezpieczenia budynków rolniczych albo

2) w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, ogłoszenia lub zarządzenia
likwidacji zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogłoszenie
upadłości lub umorzenia postępowania upadłościowego, w przypadku,
o którym mowa w art. 98 ust. 2.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
kończy się z upływem 12 miesięcy, z uwzględnieniem art. 65.

Art. 63.

1. Jeżeli po zawarciu umowy ubezpieczenia budynków rolniczych posiadanie gospodarstwa
rolnego, w skład którego wchodzą te budynki, przeszło na inną osobę,
prawa i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia budynków rolniczych
przechodzą na tę osobę. Umowa ubezpieczenia rozwiązuje się z upływem 12
miesięcy, na które została zawarta, chyba że osoba obejmująca gospodarstwo
rolne w posiadanie wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia objęcia gospodarstwa
rolnego w posiadanie. W przypadku wypowiedzenia umowy rozwiązuje się
ona z upływem 30 dni następujących po dniu objęcia gospodarstwa rolnego w
posiadanie. Przepisy art. 62 stosuje się odpowiednio.

2. Obejmujący w posiadanie gospodarstwo rolne, w którym budynki rolnicze nie są
ubezpieczone, jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia budynków
rolniczych najpóźniej w dniu objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie.

3. W razie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia budynków rolniczych w przypadku,
o którym mowa w ust. 1, posiadacz budynków rolniczych wypowiadający
umowę jest obowiązany do zawarcia nowej umowy ubezpieczenia budynków
rolniczych najpóźniej w ostatnim dniu przed rozwiązaniem się umowy wypowiedzianej.

Art. 64.

1. Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia zakładu ubezpieczeń o zmianie w posiadaniu
gospodarstwa rolnego spoczywa na rolniku dotychczas posiadającym
gospodarstwo rolne.

2. Dotychczasowy posiadacz gospodarstwa rolnego i obejmujący gospodarstwo
rolne w posiadanie ponoszą odpowiedzialność solidarną wobec zakładu ubezpieczeń
za zapłatę składki ubezpieczeniowej, należnej zakładowi ubezpieczeń za
czas do końca miesiąca, w którym zawiadomiono zakład ubezpieczeń o zmianie
w stanie posiadania gospodarstwa rolnego.

Art. 65.

Umowa ubezpieczenia budynków rolniczych ulega rozwiązaniu:

1) z upływem 12 miesięcy, na które została zawarta;

2) w przypadku określonym w art. 63 ust. 1;

3) z chwilą, kiedy użytki i grunty określone w art. 2 pkt 4, na których jest położony
budynek rolniczy, tracą charakter gospodarstwa rolnego;

4) z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, z
uwzględnieniem art. 474 i art. 476 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze.

Art. 66.

Jeżeli w czasie trwania umowy ubezpieczenia budynków rolniczych budynek przestał
spełniać warunki wymagane do objęcia go ubezpieczeniem, budynek ten zostaje
wyłączony z ubezpieczenia, a suma ubezpieczenia zostaje obniżona o zadeklarowaną
do ubezpieczenia wartość tego budynku.

Art. 67.

1. Z tytułu ubezpieczenia budynków rolniczych przysługuje odszkodowanie za
szkody powstałe w budynkach na skutek zdarzeń losowych w postaci: ognia, huraganu,
powodzi, podtopienia, deszczu nawalnego, gradu, opadów śniegu, uderzenia
pioruna, eksplozji, obsunięcia się ziemi, tąpnięcia, lawiny lub upadku
statku powietrznego.

2. Za szkody spowodowane przez:

1) ogień – uważa się szkody powstałe w wyniku działań ognia, który przedostał
się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile;

2) huragan – uważa się szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości
nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze
szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym
sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu;

3) powódź – uważa się szkody powstałe wskutek zalania terenów w następstwie
podniesienia się poziomu wody w korytach wód płynących lub stojących;

4) podtopienie – uważa się szkody powstałe wskutek zalania terenów w wyniku
deszczu nawalnego lub spływu wód po zboczach lub stokach na terenach
górskich i falistych;

5) deszcz nawalny – uważa się szkody powstałe w wyniku opadów deszczu o
współczynniku wydajności co najmniej 4;

6) grad – uważa się szkody powstałe wskutek opadu atmosferycznego składającego
się z bryłek lodu;

7) opady śniegu – uważa się szkody powstałe w wyniku opadów śniegu przekraczających
85% wartości charakterystycznej (normowej) obciążenia śniegiem
gruntu, właściwej dla strefy, w której znajduje się ubezpieczony budynek,
określonej według obowiązującej normy polskiej „Obciążenie śniegiem”;
warunkiem uznania szkody za spowodowaną opadami śniegu jest,
aby przynajmniej jedna stacja meteorologiczna Instytutu Meteorologii i Gospodarki
Wodnej, zlokalizowana na terenie tej samej strefy lub strefy o niższej
wartości charakterystycznej obciążenia śniegiem w promieniu 100 km
od ubezpieczonego budynku, zmierzyła ciężar pokrywy śnieżnej przekraczający
85% wartości charakterystycznej (normowej) właściwej dla miejsca
lokalizacji budynku;

8) piorun – uważa się szkody będące następstwem uderzenia pioruna;

9) eksplozję – uważa się szkody powstałe w wyniku gwałtownej zmiany stanu
równowagi układu z jednoczesnym wyzwoleniem się gazów, pyłów lub pary,
wywołane ich właściwością rozprzestrzeniania się w odniesieniu do naczyń
ciśnieniowych i innych tego rodzaju zbiorników; warunkiem uznania
szkody za spowodowaną eksplozją jest, aby ściany tych naczyń i zbiorników
uległy rozdarciu w takich rozmiarach, iż wskutek ujścia gazów, pyłów,
pary lub cieczy nastąpiło nagłe wyrównanie ciśnień; za spowodowane eksplozją
uważa się również szkody powstałe wskutek implozji, polegające na
uszkodzeniu zbiornika lub aparatu próżniowego ciśnieniem zewnętrznym;

10) obsunięcie się ziemi – uważa się szkody spowodowane przez zapadanie się
ziemi oraz usuwanie się ziemi, z tym że za szkody spowodowane przez:
a) zapadanie się ziemi – uważa się szkody powstałe wskutek obniżenia się
terenu z powodu zawalenia się podziemnych pustych przestrzeni w
gruncie,
b) usuwanie się ziemi – uważa się szkody powstałe wskutek ruchów ziemi
na stokach;

11) tąpnięcie – uważa się szkody powstałe wskutek wstrząsów podziemnych,
spowodowanych pęknięciem skał, wywołanych naruszeniem równowagi sił
w tych skałach;

12) lawinę – uważa się szkody powstałe wskutek gwałtownego zsuwania się lub
staczania ze zboczy górskich lub falistych: mas śniegu, lodu, skał, kamieni,
ziemi lub błota;

13) upadek statku powietrznego – uważa się szkody powstałe wskutek katastrofy
bądź przymusowego lądowania samolotu silnikowego, bezsilnikowego lub
innego obiektu latającego, a także spowodowane upadkiem ich części lub
przewożonego ładunku.

3. Szkody, o których mowa w ust. 2 pkt 2-7, ustala się w oparciu o informacje uzyskane
z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. W przypadku braku możliwości
uzyskania odpowiednich informacji przyjmuje się stan faktyczny i rozmiar
szkód świadczący o działaniu tych zjawisk.

Art. 68.

1. Wysokość szkody ustala się, z uwzględnieniem art. 69, na podstawie:

1) cenników stosowanych przez zakład ubezpieczeń; ustalenie wysokości
szkody na podstawie tych cenników następuje w każdym przypadku niepodejmowania
odbudowy, naprawy lub remontu budynku;

2) kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu
budynku, odzwierciedlającego koszty związane z odbudową lub remontem,
określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji
i ustalania cen robót budowlanych – przy uwzględnieniu dotychczasowych
wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia; jeżeli suma ubezpieczenia
została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się
również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności
zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody.

2. Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do corocznego aktualizowania cenników, o
których mowa w ust. 1 pkt 1.

3. Zakład ubezpieczeń może zweryfikować zasadność wielkości i wartości robót
ujętych w przedstawionym przez ubezpieczającego kosztorysie, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2. Kosztorys ten powinien zostać przedłożony przez ubezpieczającego
najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia powstania szkody.

4. Zakład ubezpieczeń nie uwzględnia stopnia zużycia budynku przy szkodach
drobnych, których wartość nie przekracza równowartości w złotych 100 euro,
ustalanej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank
Polski obowiązującego w dniu ustalania odszkodowania.

Art. 69.

Wysokość szkody w budynkach rolniczych:

1) zmniejsza się o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego
użytku, przeróbki lub odbudowy;

2) zwiększa się w granicach sumy ubezpieczenia o udokumentowane koszty
uprzątnięcia miejsca szkody w wysokości do 5% wartości szkody.

Art. 70.

1. Sumę ubezpieczenia, odrębnie dla każdego budynku rolniczego, ustala ubezpieczający
z zakładem ubezpieczeń.

2. Suma ubezpieczenia budynku rolniczego może odpowiadać wartości:

1) rzeczywistej tego budynku, przez którą rozumie się wartość w stanie nowym
w dniu zawarcia umowy, pomniejszoną o stopień zużycia budynku rolniczego;

2) nowej – w odniesieniu do budynków nowych oraz takich, których stopień
zużycia w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia nie przekracza 10%.

3. Suma ubezpieczenia może być ustalona na podstawie:

1) cenników stosowanych przez zakład ubezpieczeń do szacowania wartości
budynków;

2) załączonego powykonawczego kosztorysu budowlanego, sporządzonego
zgodnie z zasadami kalkulacji i ustalenia wartości robót budowlanych obowiązującymi
w budownictwie, przez osobę posiadającą uprawnienia w tym
zakresie albo wyceny rzeczoznawcy; w tych przypadkach ustalenie sumy
ubezpieczenia następuje na wniosek ubezpieczającego w razie ubezpieczenia
budynku według wartości określonej w ust. 2 pkt 2.

4. Normy zużycia budynków rolniczych określa zakład ubezpieczeń stosownie do
przepisów prawa budowlanego.

Art. 71.

1. Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do aktualizacji wartości budynków przyjętych
do ubezpieczenia, nie częściej jednak niż w okresach rocznych, w przypadku
gdy zmiany cen materiałów budowlanych i kosztów robocizny oraz innych
materiałów spowodowały podwyższenie lub obniżenie wartości budynków co
najmniej o 20%.

2. Zaktualizowana wartość budynku stanowi podstawę ustalenia nowej sumy ubezpieczenia
zgodnie z art. 70.

Art. 72.

Nie są objęte ubezpieczeniem w gospodarstwach rolnych:

1) budynki, których stan techniczny osiągnął 100% normy zużycia;

2) budynki przeznaczone do rozbiórki na podstawie ostatecznych decyzji właściwych
organów;

3) namioty i tunele foliowe.

Art. 73.

Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za zaistniałe w budynkach rolniczych szkody:

1) wyrządzone umyślnie przez ubezpieczającego lub przez osobę, za którą
ubezpieczający ponosi odpowiedzialność lub która pozostaje z ubezpieczającym
we wspólnym gospodarstwie domowym;

2) wyrządzone wskutek rażącego niedbalstwa przez osoby, o których mowa w
pkt 1;

3) górnicze w rozumieniu przepisów prawa geologicznego i górniczego;

4) powstałe wskutek trzęsienia ziemi.

Art. 74.

1. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy
i zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej pierwszej raty, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3.

2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zakład ubezpieczeń wskazał późniejszy termin
płatności składki lub jej pierwszej raty, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy.

3. Termin rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń inny niż określony
w ust. 1 i 2 można określić w umowie ubezpieczenia budynków rolniczych wtedy,
gdy umowę zawiera się:

1) przed objęciem budynków rolniczych w posiadanie;

2) na okres kolejnych 12 miesięcy przed rozpoczęciem tego okresu.

Art. 75.

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń wynikająca z umowy ubezpieczenia budynków
rolniczych ustaje z chwilą rozwiązania umowy w przypadkach określonych w

art. 65.

Art. 76.

1. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia przysługuje w przypadku:

1) utraty przez użytki i grunty określone w art. 2 pkt 4, na których jest położony
budynek rolniczy, charakteru gospodarstwa rolnego;

2) rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez osobę
obejmującą gospodarstwo rolne w posiadanie w przypadku określonym w

art. 63 ust. 1 – zwrot składki przysługuje zbywcy gospodarstwa rolnego.

2. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia w przypadku określonych
w art. 63 ust. 1, następuje po przedstawieniu kopii lub odpisu dokumentu
ubezpieczenia dotychczasowego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Art. 77.

1. Zwrot składki, o którym mowa w art. 76 ust. 1, przysługuje za każdy pełny miesiąc
nie wykorzystanego ubezpieczenia.

2. Wysokość miesięcznej składki podlegającej zwrotowi stanowi 1/12 składki należnej
za dwunastomiesięczny okres ubezpieczenia.

Rozdział 5

Reprezentant do spraw roszczeń

Art. 78.

1. Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową w zakresie działu
II grupy 10, określonej w załączniku do ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, ustanawia
w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej reprezentanta do
spraw roszczeń.

2. Reprezentant do spraw roszczeń może wykonywać czynności na rzecz jednego
lub wielu zakładów ubezpieczeń.

Art. 79.

Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do powiadomienia ośrodków informacyjnych
wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej o nazwie i adresie reprezentanta
do spraw roszczeń ustanowionego w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Art. 80.

Zadaniem reprezentanta do spraw roszczeń jest likwidacja szkód będących następstwem
zdarzeń, które miały miejsce na terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej, innego niż państwo, w którym poszkodowany ma miejsce zamieszkania
lub siedzibę, lub na terytorium państw trzecich.